|
Model ve Maket sitelerini
dolaşırken Sayın Özkan Türker Beyin sitesi içinde modelcilikte 5 S
bölümü gözüme çarptı. Çok ilginç olan bu bölümün sadece başlıklarını
yazarak geliştirmeye çalışacağım.
1- SEİSO (
TEMİZLİK)
2- SEİRİ ( SINIFLANDIRMA)
3- SEİTON ( DÜZENLEME)
4- SEİKETSU ( STANDARTLAŞTIRMA )
5- SHİTSUKE ( DİSİPLİN VE EĞİTİM )
Üstte yazılı olan başlıklar
sayesinde çıkan işin gayet mükemmel olacağı muhakkak ancak Sayın
Türker'in yazdığı bu bölümün bazı maddeleri bize göre değil plastik
maket yapan arkadaşlarıma göre diye düşünüyordum. Daha önce plastik
maket yaptım ama hiç bir zaman ustaların yaptıklarının değil yanına
uzağına bile yanaşamadım. Zaten Babür Abi tayfası olarak bizler
TAHTACILAR (ODUNCULAR) ve Maketçiler (PLASTİKÇİLER) olarak ayrılmış ama
diğer tüm sevdiğimiz işleri sanki ortak yapıyormuş gibi hallederdik.
Şimdi Yukarıdaki maddeleri tek
tek ele almaya başlayalım.
1- TEMİZLİK
( SEİSO ):
Tahta işleri ile uğraşanlar bilirler, bu işle uğraşılan
alan hiç bir zaman temiz olmaz olamaz. O kadarki bu işle uğraşanların
saçlarının arasından iç çamaşırlarından, ayakkabılarından hatta
çoraplarının içinden bile talaş çıkar. o nedenledir ki biz tahtacılar ve
atölyelerimiz temiz olamaz bu doğrudur ama
yanlış bir yaklaşımdır, Atölyeniz sadece kesim ve zımpara işleri
yapılırken tozludur ama bunun tedbiri bile alınabilir iyi bir
havalandırma sistemi varsa onu bile engellemek mümkündür. Örneği aşağıda
yemek yenebildiğine göre demek ki temiz bir ortam olabiliyor.
( BİZE GEREKLİ MADDE )
2-
SINIFLANDIRMA ( SEİRİ ) :
Bu
bizim için en önemli bölüm denilebilir. Bu bölüm her iki kesim
içinde geçerlidir. Tahtacılar ve plastikçiler fark etmez. Kullanılan pek
çok malzeme ortak kullanılan malzemelerdir. Boyalar, macunlar,
yapıştırıcılar, kesiciler, aşındırıcılar, birleştiriciler (Lehimleme ve
kaynak yapma malzemeleri), deliciler gibi. Bu malzemelerin araç ve
gereçlerin hepsinin belli bir yerde barındırılması kişiye kolaylık
sağlar. Biz bunlara ilave olarak atık bölümünü ilave edebiliriz. Bu
bölüme daha önce kesilen ağaç parçaları atılır ama öyle bir parça lazım
olur ki büyük bir parçayı kesmektense buradan bulunan bir parça
kullanılabilir. Her modelci şunu düşünmelidir. işe hiç yaramayacak bir
malzemeyi de saklamamak lazımdır. ( BİZE
GEREKLİ MADDE )
3- DÜZENLEME (
SEİTON ) :
Ahşap işlerinde kullanılan her
malzemenin bir yeri vardır. Tahtalar eğer plakalar halinde ise nemden
uzak eğilip bükülmesinin imkansız olacağı düz bir zemin üzerine tercihan
yerden yüksekte bir yere konulur. Maket bıçakları muhakkak kişiye veya
misafirlere zarar gelmeyecek bir bölümde tutulurlar. Matkap uçları
genellikle matkabın yanında, işkenceler bir yerde, testereler,cetveller
ve diğerleri ilgili yerlerde tutulurlar. Bu durum modelciye kolaylık
sağlar. Burada dikkat edilecek husus her çalışma günü sonrası tüm araç
ve gereçler yerlerine yerleştirilmelidir. Bu durumda karışıklık aletin
bulunamaması gibi bir durum yaşanmaz. (BİZE
GEREKLİ MADDE )
4-
STANDARTLAŞTIRMA ( SEİKETSU ) :
Standart
modelciler için çok önemlidir. Nedenini ise şöyle anlatmak
mümkün. Hangi modeli yapacak olursak olalım kullandığımız tüm
malzemelerin bir standardı vardır ve olmak mecburiyetindeyizdir. Yapılan
modelin ölçeğine uygun malzememiz yok ise o model biraz sıkıntılı olur.
Örneğin 1 / 100 ölçekli bir model üzerinde çalışıyoruz. Demirden
yapılmış bir merdiven yapmanız gerekiyor. En - Boy önemli değil dış
kısmı bir şekilde ayarlayıp halledersini ama kalınlığa geldiniz mi iş
sarpa sarar ben şundan yapacağım diyemezsiniz 1 mm telden merdiveni
yapacak olursanız orijinal gemideki kalınlığın 10 cm çapında olduğunu
gösterir ama bu hiç bir zaman olamayacak bir ölçüdür, hiç bir insan eli
10 cm çapındaki bir boruyu kavrama özelliği taşımaz. Bir güverte
kaplaması 5 mm lik kaplama tahtası ile kaplanamaz bu 50 cm lik bir
kaplama demektir ki buda imkansızdır. Kaplamanın boyu 5 cm yapılamaz bu
5 metre eder ki ona da imkan yoktur. O zaman bir model gemiyi ölçeğine
göre yapacaksak. Kaplamalarımızdan 1 mm, 1,5 mm, 2 mm, 2,5 mm, 3 mm ,
....... telleri 0,3 mm, 0,4 mm, 0,5 mm , ........ çıtalar,
direkler, lambalar ve diğer malzemeler hep bir standart içinde
olmalıdır. (KESİNLİKLE GEREKLİ )
5- DİSİPLİN VE
EĞİTİM ( SHİTSUKE ) :
Bu maddeyi hiç bir yazı yazmaya
gerek kalmadan kesinlikle gerekli olduğunu söyleyebiliriz. Yapım
aşamasında ki bir gemi eğer belirlenmiş bir disiplin içinde yapılmıyorsa
kenara konmaya mahkumdur. A bölümü bitmeden B bölümüne geçerseniz C
bölümünde çıkacak aksaklıklar sizi bıktıracak duruma gelebilir. Bu ise
eğitim ile sağlanır. Ben hep şu sözü hatırlarım
" BİLMEYEN ÖĞRETEMEZ, YAPMAYAN YAPTIRAMAZ "
|