PUNTEL YAPIM APARATI :

Punteller ve vardavelalar yapımlarında hep sıkıntı yaratırlar. Ya kaynak yapılmaları veya lehimlenmeleri gereği vardır. Gerçi pek çok modelci daha kolay olan puntellerin arasına ip gererek ve daha sonra da bu ipleri Japon yapıştırıcısı ile sertleştirerek aynı işi yapıyorlar ama ne kadar olursa olsun işçilik olarak bunun yerini tutmuyor. Doğal olarak bu yolu seçen arkadaşlarımızın işini kolaylaştırmak ve gerçeğine yakın olanını yapmaları için bir arkadaşımla bu aparatı yapmaya karar verdik. Aslında bu aparat yeni bir icat değil ancak pek çok modele uygulanabilirliği, ucuzluğu ve parçalarının basitliği sayesinde her modelcinin kolayca yapabileceği bir alet.

Malzemeler :

1- Müzik aleti satan dükkanlardan 1 takım gitar telini germeye yarayan dişli takım.
2- Bu dişli takımın tel sarılan plastik bölümün kalınlığının içine girebileceği çapta 10 cm uzunluğunda pirinç veya aliminyum boru.
3- birkaç tane çivi, birkaç tane ağaç vidası

 

Maliyet gitar takım 5 ytl, boru 1,5 ytl, toplam 6,5 ytl ahşaplar eldeki malzemelerden kullanılmıştır.

YAPIM AŞAMALARI :

1- İlk önce 3 mandaldan oluşan gitar parçasının bir parçası kesildi ( Resim 1). Dişli ile bağlantısından vidası sökülerek çıkarıldı.  Üzerindeki plastik parça kırılarak içindeki madeni bölüme zarar vermeden çıkarıldı. Sebebi plastik içine sokacağımız boru içinde kalırsa daha sonra boru üzerinde açacağımız deliklere mani olabilirdi.  Ana tahta (Şase), kenarından üst bölümden 5 mm, alt taraftan ise 4 cm mekanizmanın takılacağı bölümden ise mekanizmanın rahat çalışabileceği kadar bir mesafe bırakılacak şekilde 2 adet kavak kontra kesildi. Kesilen bu kavak kontralar mekanizmanın içinde rahatça çalışabileceği genişlikte 3,5 mm delindi. Mekanizmanın takılacağı bölüm kenarlardan küçük vida takılacak şekilde delindi ve mekanizma bu deliklere somun ve pul kullanılarak sabitlendi ( Resim 1).

2- Bu hazırlanan parça yerine montajı yapılmadan önce ana şase tahtanın eni kadar pirinç boru kesildi ( Resim 2). Boru ve içine sokulan mekanizmanın parçası matkapta delinerek perçinlendi ve taşlandı. Pirinç boru üzerinde tel sarılması için belli aralıklarla ( 5 mm ) delikler açıldı. pirinç borunun diğer ucuna içine girecek küçüklükte bir dübel sokuldu. Mekanizmanın bulunduğu parça üstte 5 mm kalacak şekilde zamklanarak yapıştırıldı ve ayrıca çivi ile sabitlendi.

3- Karşılığı olan parça ve pirinç boruda kontrol edilerek prova amaçlı yerine toplu iğne ile geçici sabitlendi ( Resim 2). Karşılığı olan dış kenara aşınmayı önleyici olarak L demirden bir parça kesildi,  kesilen parça, boru ve vida yerine yapıştırılmadan vidalanarak sabitlendi (Resim 3). Bu parçanın yapıştırılmamasının sebebi daha sonra boru üzerinde yapacağımız çalışmanın kolay olması sağlandı. Mandal çevrilerek kontrol edildi rahat çalıştığı görüldü.

4- Şase ve üst bölümde bıraktığımız kenarların içine sığacak şekilde kavak kontradan parça kesildi ( Resim 4) bu parça üzerinde yapacağımız Puntel ve vardavela ölçüsüne göre önce kalemle çizildi daha sonra da biz ve cetvel ile yerleri tekrar belirlendi. Bu kontra daha sonra şase üzerine toplu iğne ile sabitlendi. Bu sabitlenen parça ön taraf 2 arka tarafta 2 olmak üzere toplam 4 defa kullanılabilecek şekilde geniş tutuldu.

5-
Bütün işlemler bittikten sonra gerilecek tel için şasenin arkasına sağlam 2 adet çivi çakıldı ( Resim 14 ) bu çiviler gerilmeye dayanacak şekilde olmasına dikkat edildi.  Gerilecek tel U şeklinde, açık uç mandala gelecek şekilde takılıp mandal çevrilerek gerilmeye başladı. Tel gerilince alta konulacak punteller daha önce BİZ ile belirlenen yerlere konuldu ( Resim 5 - 7 ).

Bu işlemler bittikten sonra iki elimizde boşta kalarak rahat çalışmamız sağlandı ( Resim 8 - 12) . Daha önce hazırlanmış olan tuzruhu ve çinko solüsyonu, ince kaliteli lehim, ince suluboya fırçası (Solüsyonu sürmek için) ve havya hazırlandı. Solüsyon lehimlenecek bölgelere lehimin yapılacağı puntele (Resim 13) sürülerek lehimlenmeye başlandı toplam lehim ve fotoğraf çekimi 15 dakika sürdü ( Resim 15 - 17).

Bu aparat tek makaralı olanıdır. Bu resimlerin altında 3 lü aparat anlatılmıştır.

 
1

2

3


4


5

6

7
 
8

9

10

11

12

13

14
     
15

16

17
   

3 lü APARAT YAPIM AŞAMALARI :

Toplandığımız ve tekli aparatı gören dostlarım, söze ama diye başlayınca anladım ki beğenmediler. Ama beğenmemekten ziyade yol göstermeleri beni sevindirdi. Sorun şu idi eğer vardavelalar 2 den fazla olursa nasıl olacak zorluk yaşanmaz mı ? söylenenler doğru olunca susmak gerekliliği ortada bunun üzerine arkadaşım ve dostum Kemal Beyle bunun 3 lü olanını yapmaya karar verdik. İlk iş aynı mekanizmadan bir tane daha almak ve ahşap kısmın ölçülerini biraz büyütmek kaydı ile yeni aparatı yapmaya başladık Boyu 45 cm, eni 8 cm, yüksekliği de 8 cm olmak kaydı ile ilk yaptığımız aşamaların aynısını tek farkla (eğer mekanizmayı dikine koyarsak birbirini engelleyeceği için yatık olması) hariç hepsi aynı aşamadan geçti. Ahşap bölüm parçalarını hazırladıktan sonraki bu aşamaları resimlerle anlatmaya çalışacağım.
 
   
  Mekanizmanın bize gerekli olmayan süs bölümü kesilerek çıkarıldı mekanizmanın şasesinin montesi için yatak yeri açıldı Şase ahşaba vida ile montajlandı. Mekanizmanın takılacağı  yer modelci çalışırken rahat çalışabilsin diye açılı bir şekilde kesildi yandan görünüm Mekanizmanın boruları kesildi. Perçin yapılacak yerin deliği açıldı  
   
  Gerilecek telin gireceği kaydırmalı delik yerleri işaretlendi ve delimdi Mekanizmada sökülen orta bölüm üstündeki plastik Mengeneye takıldı ve testere yardımı ile madeni bölüme kadar kesildi küçük örsün keskin kenar kısmına yerleştirilen plastik çekiç yardımı ile kırılarak çıkarıldı ve pirinç boruya alıştırıldı  
   
  yerine takılan mekanizmaya karşılığı yerleştirilerek işlem bitirildi Bir dostumuzun uyarısı göz önüne alınarak gerilen tellerin ahşaba zarar vermesini önlemek için metal muhafazalar her iki uca yapıştırıldı Metal bölümler yapıştırma aşaması yapıştırma aşaması alt destekler yerlerine yapıştırıldı ve 3 lü aparatımız bitti  
   
 

Vadavelalar geriliyor

Mandallar güzel çalışıyor germe çivileri 5 mm aralı çakıldı punteller yerleştiridi lehimleri yapılıyor temizlenmesi için söküldü Puntellerin küçükleri 1.2 cm, Büyükler 2.3 cm, aralar 2 cm, vardavela araları 5 mm  
       
  Kullanılan malzemeler Havya, çinko asit çözeltisi, lehim, cımbız, boya fırçası Bendeniz lehimlenen 2. bölüm genel görüntü genel görüntü      

 
  Bu aparatın sabit ve açılabilen tarafı vardır. bir tarafını zamk ve çivi ile sabit diğer tarafını ise vidalayarak açılabilir olarak bıraktık.